Soạn bài Tự tình lớp 11 - Hồ Xuân Hương


Qua tác phẩm Tự tình, Hồ Xuân Hương đã qua đó thể hiện được tâm trạng, thái độ của mình: vừa đàu buồn, vừa phẫn uất cho số phận của mình, dù cố gắng vương lên những cuộc đời bà vẫn rơi vào bi kịch. Và bây giờ chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu phân tích sâu hơn một số vấn đề trong tác phẩm Tự tình của “Bà chúa thơ Nôm” nhé.

Câu 1: Bốn câu thơ đầu bài Tự Tình cho thấy tác giả đang ở trong hoàn cảnh và tâm trạng như thế nào?
Trả lời:
a. Hai câu đầu:
- Tác giả cảm nhận sự cô đơn trước thời gian, bởi trong bước đi của sự cô đơn còn có sự phá hủy.
- Tiếng trống canh dồn văng vẳng trong đêm khuya còn thể hiện bước đi dồn dập của thời gian vừa thể hiện tâm trạng rối bời của người phụ nữ trong nỗi cô đơn trống vắng một mình.
- Nữ sĩ cảm thấy xót xa bẻ bàng cho duyên phận, éo le, ngang trái
- Hai câu thơ thể hiện nỗi đau của nữ sĩ, một nỗi đau bẻ bàng của người con gái khi duyên tình không đến, duyên phận không thành.
b. Hai câu 3,4
- Hai câu này nói rõ hơn về thực cảnh và thực tình của Hồ Xuân Hương. Thi nhân ngồi một mình đối diện với sự cô đơn trong đêm khuya, với vầng trăng lạnh, thấm thía hàn cảnh của mình.
- Ngoại cảnh cũng là tâm cảnh của tác giả, trăng với người đồng nhất, dung trăng để nói lên tâm trạng của con người.
- Trăng sắp tàn mà vẫn khuyết chưa tròn, chính tuổi thanh xuân của nữ sĩ cũng trôi qua lặng lẽ mà nhân duyên không trọn vẹn.
- Hương rượu chính là hương tình để lại đắng chat khiến cho con người “ say lại tỉnh” trong thân phậm hẩm hiu.
Câu 2: Hình tượng thiên nhiên trong hai câu 5 và câu 6 góp phần diễn tả tâm trạng, thái độ của nhà thơ trước số phận như thế nào?
Trả lời:
- ở 2 câu trên tác giả gửi nỗi đau duyên phận vào vầng trăng chén rượu thì ở đây tác giả gửi nỗi phẫn uất của mình vào thiên nhiên, và thiên nhiên cũng như đồng cảm với con người.
- rêu mềm yếu mà có thể xuyên mặt đất, đá có nhọn đâu mà xuyên thủng chân mây -> nỗi phẫn uất mạnh mẽ của tác giá : rêu đá như vạch đất, vạch trời mà hờn oán
- không chỉ nỗi phẫn uất mà còn là khát vọng của con người, một con người đầy bản lĩnh.
Câu 3: Hai câu kết nói lên tâm sự gì của tác giả?
Trả lời:
- nói lên con người rơi vào bi kịch của duyên phận, hai câu thơ bộc lộ rõ tâm trạng chán chường, buồn tủi của nhà thơ.
- Nhà thơ ngán lắm cảnh đời éo le, bạc bẽo, với cái vòng quẩn quanh “ xuân đi xuân lại lại” của tạo hóa.
- Từ xuân mang hai nghĩa là mùa xuân và tuổi xuân, từ lại cũng mang hai nghĩa là them lần nữ và trở lại.
- Sự trở lại của mùa xuân cũng là sự ra đi của tuổi xuân.
Câu 4: Bài thơ vừa nói lên bi kịch duyên phân vừa cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. Anh/chị hãy phân tích điều đó
Trả lời:
Bài thơ nói lên bi kịch cuộc đời một người phụ nữ, một người xinh đẹp và tài sắc. nhưng vì bi kịch và cuộc đời éo le nên cô không thể có hạnh phúc. Cô chờ đợi hạnh phúc khi tuổi xuân mình dần đi qua, tuổi xuân không bỏ sót một ai theo thời gian. Tình yêu của cô không trọn vẹn, không viên mãn như cô twunfg nghĩ, chuyện tình éo le khiến cô đánh mất đi tuổi xuân của mình tự bao giờ.

Xem thêm: Soạn bài Câu cá mùa thu lớp 11 - Nguyễn Khuyến