Hướng dẫn các bạn soạn bài Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu trong chương trình sách giáo khoa Văn lớp 11 ngắn gọn đơn giản
Soạn bài Lưu biệt khi xuất dương lớp 11 ngắn gọn - Phan Bội Châu
Phan Bội Châu đã có những đóng góp đáng kể cho cách mạng nước nhà


Phan Bội Châu tên thuở nhỏ là Phan Văn San, biệt hiệu chính là Sào Nam. Ông quê ở tỉnh Nghệ An, ông là một trong những nhà nho đầu tiên có tư tưởng đi tìm đường cứu nước. không chỉ là một nhà yêu nước, mà ông còn là một nhà văn lớn, có một kho tàn văn học đồ sộ. với những tư duy nhạy bén và không ngừng đổi mới nên thơ văn của ông rất đa dạng và phong phú. Bài Lưu biệt khi xuất dương là tác phẩm ông viết trước khi ông lên đường đi Nhật Bản, một chân trời mới đầy hi vọng và ươc mơ. Chúng ta cùng đi tìm hiểu tác phẩm.

Câu 1: đọc tiểu dẫn, chú ý bối cảnh lịch sử đất nước và những ảnh hưởng từ nước ngoài để hiểu bài thơ.
Trả lời:
Qua tiểu dẫn:
Bối cảnh lịch sử đất nước: đất nước đang lâm vào tình trạng nguy nan, bị giặt chiếm đóng. Nhiều phong trào yêu nước của các sĩ tử yêu nước bị thất bạn, nhân dân nản chí, những anh hung cứu nước bị hi sinh. Con đường cứu nước bế tắc.
Những ảnh hưởng từ nước ngoài để hiểu bài thơ: những ảnh hưởng từ nước ngoài khiến cho các nhà nho như Phan Bội Châu sôi sục tìm đường cứu nước. những ảnh hưởng từ Trung Hoa, Nhật Bản đã ảnh hưởng rất nhiều đến dân tộc ta rất sâu sắc.

Câu 2: tư duy mới mẻ, táo bạo và khát vọng hành động của nhà chí sĩ cách mạng trong buổi ra đi tìm đường cứu nước được biểu lộ như thế nào?
Dựa trên cảm xúc của tác giả và những hình ảnh nghệ thuật trong bài thơ, chú ý tìm hiểu các vấn đề sau:
- Quan niệm mới về chí làm trai và tư thế, tầm vóc của con người trong vũ trụ
- Ý thức trách nhiệm cá nhân trước thời cuộc
- Thái độ quyết liệt trước tình cảm đất nước và những tín đồ xưa cũ
- Khát vọng hành động và tư thế buổi lên đường
Trả lời:
- Quan niệm mới về chí làm trai và tư thế, tầm vóc của con người trong vũ trụ: Đây là một quan niệm phổ biến thời phong kiến về ý chí của người nam nhi. Quan niệm này cho răng Nam nhi phải có một kì tích lớn lao, làm nên chuyện lớn, dám mưu đồ tính toán, quan niệm sống tích cực và hoàn hảo, công tích, lưu danh muôn đời về sau.
- Ý thức trách nhiệm cá nhân trước thời cuộc: quan niêm rằng con người sinh ra chi phối số phận là một trong những quan niệm thời phong kiến người chính vì vậy mà thường nảy sinh tư tưởng phó thác số mệnh cho trời định đọat. Điểm mới mẻ và sang tạo trong ý chí của Phan Bội Châu là làm chủ thời cuộc, chủ động và ý chí.
- Thái độ quyết liệt trước tình cảnh đất nước vẫn tin điều xưa cũ: Phan Bội Châu khẳng định một cách mới mẻ và sang tạo. qua đó thể hiện tinh thần trách nhiệm của ông đối với số mệnh của đất nước, thời cuộc.
- Khát vọng hành động và tư thế buổi lên đường rất mạnh mẽ, có thể vượt qua tất cả khó khan gian khổ để mang lại niềm độc lập cho dân tộc. một khát khao lớn lao và vĩ đại.

Câu 3: anh chị có nhận xét gì về câu 6 và 8 của bản dịch thơ so với nguyên tác ( đối chiếu với phần dịch nghĩa.)
Trả lời:
Câu 6: bản dịch của câu này không thể hiện mạnh mẽ ý chí vượt biển Đông để đến đích so với nguyên tác, nguyên tác thể hiện mong muốn theo đuổi ý chí một cách mạnh mẽ hơn.
Câu 8: câu thơ dịch không thể hiện được sự kì vĩ hào hung như nguyên tác của nó, nguyên tác của câu thơ này thể hiện sự đồng đều của ngàn đợt song cùng bay lên.

Câu 4: theo anh chị, những yếu tố nào đã tạo nên sức lôi cuốn mạnh mẽ của bài thơ này?
Trả lời:
Những yếu tố nào đã tạo nên sức lôi cuốn mạnh mẽ của bài thơ này:
- Tình cảm yêu quê hương đất nước của con người
- Niềm tin mãnh liệt vào khát vọng và hi vọng
- Niềm khao khát, đương đầu vào thử thách
- Gọng thơ thay đổi tài tình và linh hoạt

Xem thêm: Soạn bài Hầu trời lớp 11 ngắn gọn - Tản Đà