Tìm hiểu về các chất điện li yếu thường gặp trong hóa học

Chất điện li được phân loại gồm chất điện li mạnh và chất điện li yếu. Chất điện li yếu là chất điện li không hoàn toàn trong dung môi nước. Sau đây là một số các chất điện li yếu thường gặp, bản chất xảy ra các phản ứng của chúng như thế nào? Các em cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé.

Các chất điện li yếu thường gặp
Một thí nghiệm nhỏ liên quan đến sự điện li

Định nghĩa: Chất điện li yếu là chất phân li không hoàn toàn tạo thành các ion trong môi trường nước. Hay nói 1 cách dễ hiểu là có 10 phân tử chất X trong nước nhưng chỉ có 4 phân tử X phân li thành các ion. Ta nói X là chất điện li yếu.
Các chất điện li yếu thường gặp là: axit yếu, bazo yếu, các muối không tan, muối dễ bị phân hủy,.. Ví dụ: HF, H2S, H2SO3, CH3COOH, NH3, Fe(OH)2, Cu(OH)2, AgCl, PbSO4… H2O là một chất điện li yếu.

Mũi tên biểu diễn quá trình phân li là mũi tên 2 chiều.
H2S + H2O « H3O+ + HS-
HS- + H2O « H3O+ + S2-
Cu(OH)2 « Cu2+ + 2OH-
HCOOH + H2O « H3O+ + HCOO-
Trong phương trình phản ứng, chúng ta có thể viết H2O hoặc không viết tùy ý.
Như vậy:
  • Trong dung dịch H2S gồm các chất và ion: H3O+, HS-, S2- và cả H2S.
  • Trong dung dịch Cu(OH)2 gồm các chất và ion: Cu2+, OH- và Cu(OH)2.
  • Trong dung dịch HCOOH gồm các chất và ion: H3O+, HCOO- và HCOOH.

Như vậy sự khác biệt cơ bản giữa chất điện li mạnh và chất điện li yếu là thành phần các chất và ion sau khi điện li.
Chính vì được biểu diễn bằng mùi tên 2 chiều nên đây là quá trình thuận nghịch. Sẽ đến lúc chúng đạt trạng thái cân bằng. Và chuyển dịch cân bằng cũng sẽ tuân theo nguyên lí chuyển dịch LơSatơlie.

Ví dụ: Khi pha loãng dung dịch, độ điện li của các chất điện li yếu càng tăng. Bởi vì, với cùng nồng độ mà tăng thể tích thì số các ion phân li ra sẽ ở càng cách xa nhau, khó xảy ra va chạm giữa chúng, sự tái hợp tạo lại các phân tử chất sẽ khó xảy ra. Tức là cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều thuận, chiều phân li ra ion.

Ta có 1 khái niệm quan trong nữa trong điện li đó là độ điện li á.
Độ điện li á được biểu diễn bằng công thức:

Các chất điện li yếu thường gặp


Với : n là số phân tử phân li thành ion; n0 là số phân tử ban đầu có trong dung dịch.
Ta luôn có: 0 ≤ á ≤ 1.
  • Nếu á = 1: tất cả các phân tử chất trong dung dịch đều phân li thành ion.
  • Nếu á = 0: Đó là các chất không điện li.
  • Nếu 0 < á < 1: Đây là trường hợp của các chất điện li yếu, chỉ 1 phần trong số tổng các phân tử tham gia phân li.
  • á cũng có thể được biểu diễn dưới dạng phần trăm.
*Lưu ý: á = alpha nhé các em, vì khi post lên không nhận dạng được alpha. Xin lỗi các em vì sự bất tiện này.

Như vậy, các chất điện li yếu thường gặp cũng rất nhiều. Quá trình phân li chúng là quá trình thuận nghịch biểu diễn bằng mũi tên hai chiều. Qua bài viết này các em có thể phân biệt nhanh chóng chất điện li mạnh và chất điện li yếu thông qua độ điện li á. Hy vọng, những kiến thức này sẽ giúp đỡ các em nhiều trong học tập. Chúc các em thành công.

Xem thêm: Các chất điện li mạnh thường gặp