Hướng dẫn các bạn soạn bài Nói quá trong chương trình sách giáo khoa Văn lớp 8 ngắn gọn đơn giản

Mỗi biện pháp tu từ có một tác dụng khác nhau, nó mang lại nhiều sắc thái và tính nghệ thuật cho câu văn hay văn bản. có nhiều biện pháp tu từ ta đã học như: ẩn dụ, so sánh, hoán dụ,…. Trong bài học này chúng ta cùng đi tìm hiểu về một biện pháp cũng góp phần quan trọng vào tạo tính nghệ thuật cho câu nói đó là bài Nói quá.

Để hiểu rõ về Nói quá, vforum sẽ giới thiệu bạn bài soạn về bài học. bài soạn sẽ soạn đầy đủ và kiến thức có trong bài học dành cho bạn.

I – NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
Đọc các câu tục ngữ, ca dao sau và trả lời câu hỏi.
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
- Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
1. Nói “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối” và “Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày” có quá sự thật không? Thực chất, mấy câu này nhằm nói điều gì?
2. Cách nói như vậy có tác dụng gì?
Trả lời:
Nói “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối” và “Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày” có quá sự thật. Thực chất câu “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối” nhằm nói lên ngày và đem thay đổi theo mùa, còn câu “Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày” thể hiện nên sự mệt nhọc của người nông dân trên ruộng lúa.

II – LUYỆN TẬP
1. Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:
a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông, Bài ca vỡ đất)
b) Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
(Nguyễn Minh Châu, Mảnh trăng cuối rừng)
c) [...] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hán vào nhà xơi nước.
(Nam Cao, Chí Phèo)
Trả lời:
  1. Biện pháp nói quá là “Có sức người sỏi đá cũng thành cơm” thể hiện sức mạnh của con người.
  2. Biện pháp nói quá là “lên đến tận trời được” thể hiện không ngại khó khăn, gian khổ của người bệnh.
  3. Biện pháp nói quá là “thét ra lửa” nói lên sức mạnh của người đàn bà ấy.

2. Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống /.../ để tạo biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột, chó ăn đá-gà ăn sỏi, nở từng khúc ruột, ruột để ngoài da, vắt chân lên cổ.
a) Ở nơi /.../ thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.
b) Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng /.../
c) Cô Nam tính tình xởi lởi, /.../
d) Lời khen của cô giáo làm cho nó /.../
e) Bọn giặc hoảng hồn /.../ mà chạy.
trả lời:
a) Ở nơi / chó ăn đá-gà ăn sỏi/ thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.
b) Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng / bầm gan tím ruột /
c) Cô Nam tính tình xởi lởi, / ruột để ngoài da /
d) Lời khen của cô giáo làm cho nó / nở từng khúc ruột /
e) Bọn giặc hoảng hồn / vắt chân lên cổ / mà chạy.

3. Đặt câu với các thành ngữ dùng biện pháp nói quá sau đây: nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc.
Trả lời:
- bạn Hoa lớp em có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành
- bố em có sức mạnh vô cùng, có thể dời non lấp biển
- sang nay cô ra bài tập, nghĩ nát óc không ra

4. Tìm năm thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá.
Mẫu: ngáy như sấm.
Trả lời:
  • Ngủ như chết
  • Ăn như hạm đội
  • Đẹp như tiên
  • Xấu như ma
  • Khỏe như voi
5*. Viết một đoạn văn hoặc làm một bài thơ có dùng biện pháp nói quá.
6*. (Thảo luận ở tổ hoặc ở lớp) Phân biệt biện pháp tu từ nói quá với nói khoác.

Trên đây là bài soạn Nói quá, qua bài soạn chúng ta hiểu thế nào là nói quá và cách dùng biện pháp nói quá trong cuộc sống cũng như thơ văn. Hi vọng bài viết đã đáp ứng các kiến thức cần thiết dành cho bạn qua bài soạn.

Xem thêm: Soạn bài Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm lớp 6 ngắn gọn