Hướng dẫn các bạn soạn bài Nói giảm nói tránh trong chương trình sách giáo khoa Văn lớp 8 ngắn gọn đơn giản

Mỗi biện pháp tu từ có một tác dụng khác nhau, nó mang lại nhiều sắc thái và tính nghệ thuật cho câu văn hay văn bản. có nhiều biện pháp tu từ ta đã học như: ẩn dụ, so sánh, hoán dụ,…. Trong bài học này chúng ta cùng đi tìm hiểu về một biện pháp cũng góp phần quan trọng vào tạo tính nghệ thuật cho câu nói đó là bài Nói giảm nói tránh.
Để hiểu rõ về Nói giảm nói tránh, vforum sẽ giới thiệu bạn bài soạn về bài học. Bài soạn sẽ soạn đầy đủ và kiến thức có trong bài học dành cho bạn.

1. Những từ ngữ in đậm trong các đoạn trích sau đây có nghĩa là gì? Tại sao người viết, người nói lại dùng cách diễn đạt đó?
- Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.
(Hồ Chí Minh, Di chúc)
-Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.
(Tố Hữu, Bác ơi)
- Lượng con ông Độ đây mà... Rõ tội nghiệp, về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn.
(Hồ Phương, Thư nhà)
Trả lời:
Những từ ngữ in đậm trong các đoạn trích sau đây có nghĩa là:
- “tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác”: chết
- từ “ đi”: chết
- “ chẳng còn” cũng chết
Người viết, người nói lại dùng cách diễn đạt như thế để giảm đi sự đau thương và chua xót trước sự ra đi của một người.

2. Vì sao trong câu văn sau đây, tác giả dùng từ ngữ bầu sữa mà không dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa?
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Trả lời:
Trong câu văn, tác giả dùng từ ngữ bầu sữa mà không dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa để tránh sự thô tục khi sử dụng từ ngữ.

3. So sánh hai cách nói sau đây, cho biết cách nói nào nhẹ nhàng, tế nhị hơn đối với người nghe.
- Con dạo này lười lắm.
- Con dạo này không được chăm chỉ lắm.
Trả lời:
Cách nói thứ hai nhẹ nhàng , tế nhị hơn đối với người nghe.

II – LUYỆN TẬP
1. Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau đây vào chỗ trống /.../: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.
a) Khuya rồi, mời bà /.../
b) Cha mẹ em /.../ từ ngày em còn rất trẻ, em về ở với bà ngoại.
c) Đây là lớp học cho trẻ em /.../
d) Mẹ đã /.../ rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.
e) Cha nó mất, mẹ nó /.../, nên chú nó rất thương nó.
Trả lời:
a) Khuya rồi, mời bà đi nghỉ.
b) Cha mẹ em chia tay nhau từ ngày em còn rất bé, em về ở với bà ngoại.
c) Đây là lớp học dành cho trẻ em khiếm thị
d) Mẹ đã có tuổi rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.
e) Cha nó mất, mẹ nó đi bước nữa, nên chú nó rất thương nó.

2. Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có sử dụng cách nói giảm nói tránh?
a1) Anh phải hoà nhã với bạn bè!
a2) Anh nên hoà nhã với bạn bè!
b1) Anh ra khỏi phòng tôi ngay!
b2) Anh không nên ở đây nữa!
c1) Xin đừng hút thuốc trong phòng!
c2) Cấm hút thuốc trong phòng!
d1) Nó nói như thế là thiếu thiện chí.
d2) Nó nói như thế là ác ý.
e1) Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh thứ lỗi.
e2) Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh thứ lỗi.
trả lời:
các câu sử dụng nói giảm nói tránh là:
a2) Anh nên hoà nhã với bạn bè!
b2) Anh không nên ở đây nữa!
c1) Xin đừng hút thuốc trong phòng!
d1) Nó nói như thế là thiếu thiện chí.
e2) Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh thứ lỗi.

3. Khi chê trách một điều gì, để người nghe dễ tiếp nhận, người ta thường nói giảm nói tránh bằng cách phủ định điều ngược lại với nội dung đánh giá. Chẳng hạn, đáng lẽ nói “Bài thơ của anh dở lắm” thì lại bảo “Bài thơ của anh chưa được hay lắm”. Hãy vận dụng cách nói giảm nói tránh như thế để đặt năm câu đánh giá trong những trường hợp khác nhau.
Trả lời:
- hôm này mày mặc đồ lèo lẹt quá-> hôm này mày mặc đồ màu mè quá đó nhé
- nhìn bạn thật xấu xí -> nhìn bạn không được đẹp
- sao mày học dốt thế -> bạn học không tốt cho lắm
- mày ồn ào quá -> bạn không được yên lặng đấy nhé
- sách này dở-> cuốn sách này không được hay cho lắm

4. Việc sử dụng cách nói giảm nói tránh là tuỳ thuộc vào tình huống giao tiếp. Trong trường hợp nào thì không nên dùng cách nói giảm nói tránh?
Trả lời:
Việc sử dụng cách nói giảm nói tránh là tuỳ thuộc vào tình huống giao tiếp. Trong trường hợp cần nói đúng sự thật thì không nên dùng cách nói giảm nói tránh.

Trên đây là bài soạn Nói giảm nói tránh, qua bài soạn chúng ta hiểu thế nào là nói giảm nói tránh và cách dùng biện pháp nói quá trong cuộc sống cũng như thơ văn. Hi vọng qua bài Soạn bài Nói giảm nói tránh, các em đã nắm được những nội dung cơ bản nhất của bài học. Hẹn gặp lại và chúc các em học tập đạt kết quả tốt.

Xem thêm: Soạn bài Nói quá lớp 8 ngắn gọn