Tìm hiểu, hướng dẫn Soạn bài Kiểm tra văn về Lựa chọn trật tự từ trong chương trình Ngữ Văn lớp 8 ngắn gọn

Để ôn lại những kiến thức đã học về câu, từ và các kiến thức liên quan ta cùng đi đến với bài Kiểm tra văn. Bài kiểm tra văn này giúp các em tìm hiểu về Lựa chọn trật tự từ trong câu một cách hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, các em cũng sẽ tìm hiêu về một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ. Việc sắp xếp trật tự từ hợp lý sẽ làm cho đoạn văn trở nên nhịp nhàng, uyển chuyển và ý nghĩa hơn. Để tìm hiểu cụ thể hơn, Vforum gửi đến cho các em bài soạn Soạn bài Kiểm tra văn ngắn gọn trong chương trình Ngữ Văn 8.

I – NHẬN XÉT CHUNG
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét lên bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
1. Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách nào mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu?
2. Vì sao tác giả chọn trật tự từ như trong đoạn trích?
3. Hãy thử chọn một trật tự từ khác và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy.
Trả lời:
1. Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu là:
- Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
- Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
- Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
- Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.
- Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.
- Thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
2. Tác giả chọn trật tự từ như trong đoạn trích vì tạo nên sự liên kết giữa câu trước và câu sau, đồng thời nhấn mạnh sự hung ác của tên cai lệ.

II – MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ
1. Trật tự từ trong những bộ phận câu in đậm dưới đây thể hiện điều gì?
a)
Người nhà lí trưởng hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói. Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu. Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
b)
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Trả lời:
Trật tự từ trong những bộ phận câu in đậm thể hiện sự trước sau của hành động.

2. So sánh tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in đậm dưới đây:
a) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người.
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
b) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ làng, giữ nước. Tre hi sinh để bảo vệ con người.
c) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ nước. Tre hi sinh để bảo vệ con người.
trả lời:
So sánh tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in đậm: câu a có sự nhịp nhàng và thể hiện rõ ý nghĩa của cây tre hơn.

3. Từ những điều đã phân tích ở các mục I và II, hãy rút ra nhận xét về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu.

III – LUYỆN TẬP
Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những bộ phận câu và câu in đậm dưới đây:
a) Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,... Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
b) Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!
Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca...
(Tố Hữu, Ta đi tới)
c) - Ấy cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hay đội con gái thì khốn.
- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả cần.
(Nguyễn Công Hoan, Ngựa người, người ngựa)
Trả lời:
  • Trật từ từ sắp xếp theo thứ tự lịch sử xuất hiện các anh hung
  • Trật tự sắp xếp nhấn mạnh vẻ đẹp của dân tộc Việt Nam
  • Nhấn mạnh sự sự xuất hiện.

Trên đây là bài soạn Kiểm tra văn: lựa chọn trật tự trong câu, qua bài soạn và một số bài tập, giờ đây các em đã nắm kỹ được những kiến thức trọng tâm trong việc sắp xếp trật tự trong câu. Hi vọng bài viết đã cung cấp đầy đủ những kiến thức các em cần. Hẹn gặp lại và chúc các em học tập tốt.

Xem thêm: Soạn bài Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả lớp 8 ngắn gọn