Hướng dẫn soạn bài Tắt đèn của Ngô Tất Tố trong SGK Ngữ Văn 8

Ngô Tất Tố sinh năm 1894 và mất ngày 20 tháng 4 năm 1954. Ông sinh ra tại làng Lộc Hà, tổng Hội Phụ, phủ Từ Sơn, Bắc Ninh (nay là thôn Lộc Hà, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội). Ngô Tất Tố là một nhà văn, nhà báo, nhà Nho học và nhà nghiên cứu có ảnh hưởng ở Việt Nam giai đoạn trước 1954. Các tác phẩm của ông tập trung nói lên số phận đau xót của người dân ở thời đại cũ. Một trong những tác phẩm thể hiện rõ nhất phong cách nghệ thuật của ông là Tắt đèn, bài học chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích trong tác phẩm có tên Tức nước vỡ bờ. Và bài viết này, Vforum sẽ hướng dẫn các em soạn ngắn gọn tác phẩm Tắt đèn trong SGK Ngữ Văn 8.

1. Khi bọn tay sai xông vào nhà chị Dậu, tình thế của chị như thế nào?
Trả lời:
Khi bọn tay sai xông vào nhà chị Dậu, tình thế của chị vô cùng đáng thương:
  • Chị được bà hàng xóm cho tô cháo, chị bưng cháo cho chồng, chờ xem chồng ăn có ngon miệng không
  • Anh dậu mới bị đánh, tay run run bưng bát cháo, trong lúc đó bọn tay sai ập vào

2. Phân tích nhân vật cai lệ. Em có nhận xét gì về tính cách của nhân vật và sự miêu tả của tác giả?
Trả lời:
+Sầm sập.roi song, tay thước, dây thừng
+ Gõ đầu roi xuống đất, thét: ...Thằng kia.nộp tiền sưu! mau!
+ Trợn ngược hai mắt, quát:. định nói."
+ Giọng hầm hè: . Ông sẽ dỡ cả nhà mày đi. trói cổ chồng nó
+ Giật phắt cái thừng trong tay, chạy sầm sập. chỗ anh Dậu.
+ BÞch vµo ngùc chÞ DËu, sÊn ®Õn trãi anh DËu
+ Tát vào mặt chị, nhảy vào cạnh anh Dậu.
=> Qua các chi tiết trên ta có thể thấy tên cai lệ là một tên hết sức hung dữ, dữ tợn và mất hết tính người.

3. Phân tích diễn biến tâm lí của chị Dậu trong đoạn trích. Theo em, sự thay đổi thái độ đó của chị Dậu có được miêu tả chân thực và hợp lí không? Qua đoạn trích này, em có nhận xét gì về tính cách của chị Dậu?
Trả lời:
Diễn biến tâm trạng chị Dậu:
  • “ Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi như thế. Chứ cháu có dám bỏ bễtiền sưu của nhà nước đâu?” -> lời nói nhẹ nhàng, sợ hãi, mong muốn được khất sưu
  • “ Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi. Xin ông trông lại!” -> thể hiện sự tha thiết của chị Dậu
  • “ Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!”-> thương chồng
  • “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!” -> chống cự
  • “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!” -> kháng cự dữ dội
Theo em, sự thay đổi thái độ đó của chị Dậu có được miêu tả chân thực và hợp lí. Qua đoạn trích này, em nhận xét gì về tính cách của chị Dậu: mạnh mẽ, dung cảm và yêu thương chồng con.

4. Em hiểu như thế nào về nhan đề Tức nước vỡ bờ đặt cho đoạn trích? Theo em đặt tên như vậy có thỏa đáng không? Vì sao?
Trả lời:
Nhan đề Tức nước vỡ bờ đặt cho đoạn trích thể hiện giới hạn chịu đựng của con người, khi đến một giới hạn nào đó không chịu được nữa thì người ta sẽ trở nên mạnh mẽ hơn. Theo em đặt tên như vậy có thỏa đáng, vì thể hiện được chủ đè của đoạn trích.

5. Hãy chứng minh nhận xét của nhà phê bình văn học Vũ Ngọc Phan:”Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”
Trả lời:
Đây là một phân đoạn hết sức thú vị, đã làm cho người đọc có cảm giác thỏa mãn. Một bên là cai lê, một bên là chị Dậu, hai bên không cân sức, nhưng chị Dậu đã vùng dậy để đấu tranh.

Qua bài soạn Tắt đèn, Ngô Tất Tố đã phần nào cho chúng ta thấy được nỗi oan ức của người dân thời phong kiến, họ bị áp bức, chèn ép đến nỗi phải “tức nước vỡ bờ”, bên cạnh đó ông cũng muốn lên án, phê phán chế độ phong kiến cũ. Hi vọng bài soạn trên đã giúp các em tiếp thu được những kiến thức trọng tâm của bài học. Hẹn gặp lại và chúc các em học tốt.

Xem thêm: Soạn bài Trong lòng mẹ lớp 8 ngắn gọn