Hướng dẫn soạn bài Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong chương trình Ngữ văn 9 ngắn gọn

Trong bài học ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau học về cách dẫn lời nói, ý nghĩ của nhân vật, đối tượng nào đó. Cụ thể, các em sẽ được học bài Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp qua bài soạn do Vforum biên soạn. Trong bài học này, các em cần nắm được thế nào là cách dẫn trực tiếp? Thế nào là cách dẫn gián tiếp? Cách phân biệt hai cách dẫn này.

Câu 1: Tìm lời dẫn trong những đoạn trích sau (trích từ truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao). Cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ được dẫn, là lời dẫn trực tiếp hay lời dẫn gián tiếp.
a. Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo rằng: "A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với Lão như thế mà lão đối xử với tôi như thế này à?".
b. Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng : "Cái vườn là của con ta. Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc bụng, dè sẻn mãi, mới để ra được năm mươi đồng bạc tậu. Hồi ấy, mọi thức còn rẻ cả...”
Trả lời:
a. “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với Lão như thế mà lão đối xử với tôi như thế này à?” => là lời nói, sử dụng cách dẫn trực tiếp
b. “Cái vườn là của con ta. Hồi còn mồ ma … ,mọi thứ còn rẻ cả …” => là ý nghĩ, sử dụng cách dẫn gián tiếp.

Câu 2: Viết một đoạn văn nghị luận có nội dung liên quan đến một trong ba ý kiến dưới đây. Trích dẫn ý kiến đó theo hai cách: dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp.
a. Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
b. Giản dị trong đời sống trong tác phong, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chí Minh cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.
c. Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình.
Trả lời:
- Lời dẫn trực tiếp:
  • Trong báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu lần II của Đảng. Bác Hồ đã nêu rõ: "Chúng ta phải ghi nhớ công lao … một dân tộc anh hùng".
  • Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng từng viết về chủ tịch Hồ Chí Minh: "Giản dị trong đời sống, trong … quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được".
  • Nhà văn Đặng Thai Mai khi bàn về Tiếng Việt đã viết "người Việt Nam ngày nay có … tiếng nói của mình".
- Lời dẫn gián tiếp:
  • Trong báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu lần thứ II của Đảng, Bác Hồ cho rằng chúng ta phải ghi nhớ … một dân tộc anh hùng.
  • Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng khi nói về Hồ Chủ Tịch đã khẳng định rằng giản dị trong đời sống, … nhớ được, làm được…
  • Nhà văn Đặng Thai Mai khi bàn về Tiếng Việt cho rằng người Việt Nam ngày nay … tiếng nói của mình.

Câu 3: Hãy thuật lại lời nhân vật Vũ Nương trong đoạn trích sau đây theo cách dẫn gián tiếp.
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía đựng mười hạt minh châu, sai Xích Hỗn sứ giả đưa Phan ra khỏi nước; Vũ Nương cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng mà dặn:
- Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa, nên lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây thần đăng chiếu xuống nước, tôi sẽ hiện về.
Trả lời:
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía đựng mười hạt minh châu, sai Xích Hỗn sứ giả đưa Phan ra khỏi nước; Vũ Nương cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng và nhờ nói hộ với chồng của mình rằng nếu còn nhớ chút tình xưa, nên lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây thần đăng chiếu xuống nước, Vũ Nương sẽ hiện về.

Như vậy trên đây là bài soạn Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp, qua bài viết này các em đã phân biệt được đâu là cách dẫn trực tiếp, đâu là cách dẫn trực tiếp. Bên cạnh đó các em còn biết cách dẫn này có thể là lời nói hoặc cũng có thể là ý nghĩ của đối tượng, người nào đó. Hi vọng bài soạn đã cung cấp đầy đủ kiến thức cho các em. Hẹn gặp lại các em trong những bài viết sau.

Xem thêm: Soạn bài Chuyện người con gái Nam Xương lớp 9 ngắn gọn