Hướng dẫn làm bài viết số 1 đề 2 lớp 11: Bày tỏ ý kiến của mình về vấn đề mà tác giả Thân Nhân Trung đã nêu trong "Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba - 1442": Hiền tài là nguyên khí quốc gia” có dàn ý và bài viết tham khảo

Trong “Bình Ngô đại cáo”, Nguyễn Trãi đã từng khẳng định:
“Tuy mạnh yếu mỗi lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có”
Quả thật, yếu tố con người đóng một vai trò quan trọng trong việc góp phần đưa đất nước, quốc gia trở nên vững bền và hùng mạnh. Từ xa xưa, dân tộc ta đã nhận thức rất rõ về vai trò và giá trị của hiền tài trong công cuộc dựng xây và kiến thiết đất nước. Thời nào người tài được trọng dụng, triều đại nào có nhiều người hiền tài giúp sức thì quốc gia ấy càng phát triển. “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” là quan niệm đúng đắn của Thân Nhân Trung khi đã khẳng định, đề cao và ngợi ca người hiền tài cùng mối quan hệ của họ với vận mệnh của đất nước, dân tộc. Với bài viết số 1 đề 2 lớp 11: Hiền tài là nguyên khí quốc gia, trước hết chúng ta cần giải thích để hiểu rõ câu nói, đồng thời lấy những tấm gương tiêu biểu trong lịch sử dân tộc để chứng minh cho câu nói ấy.

DÀN Ý BÀI VIẾT SỐ 1 ĐỀ 2 LỚP 11: NGHỊ LUẬN VỀ “HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ QUỐC GIA”
1. MỞ BÀI
Trích dẫn câu nói: Hiền tài là nguyên khí quốc gia

2. THÂN BÀI
Giải thích:
  • Hiền tài: người có tải năng, có đạo đức, có hiểu biết
  • Nguyên khí: yếu tố làm nên sự sống còn, phát triển của quốc gia, dân tộc

Bàn luận
  • Đây là quy luật muôn đời vẫn đúng dù trong bất kì hoàn cảnh nào, thời đại nào
  • Có người hiền tài giúp sức thì đất nước sẽ phát triển, dân tộc sẽ hùng mạnh
  • Dẫn chứng: Nhật Bản, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo...
  • Hiểu rõ về vai trò của người hiền tài cần đi kèm với ý thức trọng dụng người hiền tài

3. KẾT BÀI
Khẳng định lại ý nghĩa của câu nói

Bài viết số 1 lớp 11 đề 2: Nghị luận về vấn đề Hiền tài là nguyên khí quốc gia
Hiền tài là nguyên khi quốc gia, nếu không biết tận dụng hiền tài quốc gia đó sẽ sớm muộn suy tàn


BÀI VIẾT SỐ 1 ĐỀ 2 LỚP 11: NGHỊ LUẬN VỀ “HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ QUỐC GIA”
Từ xưa đến nay, con người được xem là yếu tố hạt nhân để góp phần xây dựng và đưa đất nước phát triển hùng mạnh. Lịch sử 4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã ghi dấu tên tuổi của biết bao những người hiền tài có công ơn đối với đất nước. Đề cao vai trò của người hiền tài, trong "Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba - 1442" Thân Nhân Trung đã khẳng định: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”.

Trước hết, chúng ta cần hiểu “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” có nghĩa là gì và vì sao Thân Nhân Trung lại nói như vậy? Hiền tài là những người không chỉ có đạo đức mà còn có học thức, biết vận dụng đức và tài của mình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Còn nguyên khí là thứ tạo nên sự sống của người và vạn vật, hiểu rộng ra, nguyên khi chính là cái hồn của một dân tộc, quyết định đến sự sống còn và phát triển của dân tộc ấy. Như vậy, qua câu nói, Thân Nhân Trung đã đề cao và khẳng định vai trò của người hiền tài đối với vận mệnh của quốc gia, dân tộc.

Câu nói của Thân Nhân Trung không chỉ đúng với thời đại của ông mà luôn chính xác trong mọi hoàn cảnh, mọi chế độ. “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” đã khái quát lên một chân lí có giá trị muôn đời: Hiền tài là một bộ phận cốt cán, quan trọng của đất nước. Đất nước nào, thời đại nào chiêu mộ được càng nhiều hiền tài thì đất nước ấy càng phát triển, vững bền. Nhắc đến một thời đại hào hùng, chúng ta cũng không thể nào không nhắc đến những con người kiệt xuất đã làm nên lịch sử. Nguyễn Trãi là một nhà quân sự tài ba, là cánh tay đắc lực có công rất lớn trong việc giúp Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh, lập ra triều đại nhà Lê. Nguyễn Trãi luôn tâm niệm: đánh giặc không chỉ bằng vũ khí, bằng bạo lực mà còn phải đánh vào lòng người. Những bức thư gửi tướng giặc nhà Minh có sức mạnh như mười vạn quân đã minh chứng rõ nét cho tư tưởng đi trước thời đại của ông. Triều đại nhà Trần với hào khí Đông A vang bóng một thời không thể không kể đến vị tướng tài ba kiệt xuất trong lịch sử dân tộc: Hưng đạo đại vương Trần Quốc Tuấn. Ông là người đã có công lãnh đạo dân tộc ta chiến đấu và chiến thắng trong ba cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông xâm lược. Trần Hưng Đạo cũng là một bề tôi hết lòng trung thành với vua, sẵn sàng hi sinh vì lợi ích của đất nước, nhân dân. Một quốc gia có trở nên hùng mạnh hay không phụ thuộc không nhỏ vào yếu tố hiền tài. Nhật Bản trở thành một cường quốc trên thế giới như hiện nay có một phần vì họ biết chiêu mộ người hiền tài, tạo điều kiện tốt nhất để những người đó có thể học tập và dựng xây đất nước.

Hiện nay, trong thời đại hòa nhập, để nước ta có thể sánh ngang với các cường quốc năm châu trên thế giới, chúng ta cần chú ý phát hiện và bồi dưỡng người hiền tài. Đứng trước thực trạng chảy máu chất xám, nhà nước cần quan tâm hơn nữa tới những người vừa có tài vừa có đức, tạo cho họ điều kiện tốt nhất để có thể phát huy được tài năng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trải qua hàng mấy thế kỉ, câu nói của Thân Nhân Trung đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Câu nói ấy như lời nhắc nhở chúng ta phải biết quý trọng người hiền tài- những con người có thể thay đổi số mệnh của cả một quốc gia, dân tộc.


BÀI VIẾT SỐ 1 ĐỀ 2 LỚP 11: BÀY TỎ Ý KIẾN CỦA MÌNH VỀ VẤN ĐỀ HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ QUỐC GIA”
Trong "bài kí đề danh tiến sĩ khoa nhâm tuất, niên hiệu đại bảo thứ ba – 1442, tác giả Thân Nhân Trung đã nêu: "Hiền tài là nguyên khí quốc gia". Hiểu và suy ngẫm, ta thấy rằng, từ xưa đến cho tận ngày nay, đó vẫn là một chân lí bất dịch, là điều mà nhân dân và những người lãnh đạo cần ghi tạc để góp phần tạo nên một quốc gia toàn vẹn.

Hiền tài là những người tài giỏi, có đầy đủ khả năng về trí tuệ và đạo đức, mang trong lòng mong muốn giúp ích cho nhân dân và tổ quốc. Nguyên khí là sức mạnh tinh thần tiềm tàng, ẩn dấu nơi con người, chờ cơ hội để bộc lộ và phát triển. Suy rộng ra, nguyên khí quốc gia là những sức mạnh tiềm tàng của dân tộc, do nhân dân tổ quốc tạo nên, là cốt lõi cho sự vững mạnh và chiến thắng của dân tộc trên mọi mặt trận. Vì sao nói “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”? Trong “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, một trong những chứng cớ ông đưa ra để khẳng định chủ quyền độc lập cho dân tộc đó là nhân tài:
“Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có”

Nước ta có văn hiến, lãnh thổ, lịch sử và cũng có cả những nhân tài hào kiệt ở mọi thời đại, điều đó đủ để chứng minh nước ta là một nước độc lập. Bởi một dân tộc có nhân tài, hào kiệt chính là một quốc gia có đủ khả năng để xây dựng một quốc gia có vị thế, có khả năng đứng vững trước mọi kẻ thù lớn nhỏ. Có thể nói trong mọi yếu tố để xây dựng nên một quốc gia thì yếu tố con người vẫn là quan trọng nhất bởi con người là chủ nhân của tất cả những điều khác, dường như mọi yếu tố đều phụ thuộc vào con người. Trong đó, hiền tài lại là nhân tố cốt lõi nhất trong chỉnh thể ấy. Nhân tài là những người luôn cần cho một quốc gia để có thể là người dẫn dắt, người giúp đỡ những thủ lĩnh mạnh nhất, đưa nhân dân đến với những điều tốt đẹp nhất. Nhưng một người tài năng thì không đủ mà cần một người “vừa có tài vừa có đức”, đó mới là hiền tài, một nguyên khí tối cao của một quốc gia.

Người hiền tài không chỉ là một người tài năng, đức độ trong danh tiếng mà còn có trách nhiệm trong hành động. Trong thời chiến, hiền tài là những vị tướng tài vì dân quên mình, là những vị văn sĩ không chịu khuất phục trước cường hào, là những con người dám đứng lên vì lợi ích cả dân tộc, những con người luôn trung thành tận tụy với minh quân, với đất nước. Đó có thể coi là những yếu tố rất quan trọng làm nên chiến thắng ngàn thu của dân tộc trước những kẻ thù dù lớn đến đâu. Có thể kể đến những hiền tài đã làm nên trang sử vàng của dân tộc như Hai Bà Trưng, Ngô Quyền, Quang Trung, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và đặc biệt không bao giờ ta có thể quên vị cha già kính yêu của dân tộc đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nếu không có những hiền tài tuyệt vời như vậy, dân tộc ta hẳn khó mà đạt được những điều tốt đẹp như ngày hôm nay. Trong thời bình, đó là người đem hết tâm sức trách nhiệm của mình vào việc “phò vua giúp nước”, đưa đất nước đến những bậc thang vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế. Ở thời hiện đại, để làm rạng danh đất nước trên trường quốc tế, đã có rất nhiều nhân tài cố gắng trong các lĩnh vực thể thao, học tập, làm việc. Đó đều là những tấm gương đáng để tôn vinh và noi theo.

Là học sinh đang còn ngồi trên ghế nhà trường, bản thân cần phải ý thức được trách nhiệm của bản thân vào việc rèn luyện, tu dưỡng để góp phần công sức của mình vào việc xây dựng đất nước ngày càng lớn mạnh và phát triển.

Xã hội có thể thay đổi, chế độ có thể thay đổi, thời đại có thể thay đổi, con người cũng có thể thay đổi nhưng có thể chắc chắn một điều rằng một điều đã trở thành chân lí sẽ không bao giờ thay đổi, đó là “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”.