Đa số các câu tục ngữ đều có nghĩa đen và nghĩa bóng, trong đó nghĩa đen là nghĩa thực tế, nhưng chủ yếu các bài học thực tế hàm ý thì là nghĩa bóng của các câu tục ngữ đó. Nếu giải thích theo nghĩa đen thì có thể có nhiều người sẽ hơi khó hiểu bởi một số từ không thông dụng hoặc ít gặp trong thực tế. Ví dụ như câu tục ngữ Cá không ăn muốn cá ươn chẳng hạn. Câu này nếu đối với những người lớn tuổi thì không có gì khó hiểu lắm. Nhưng với những người tuổi trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm sống thì có thể sẽ không hiểu tại sao cá lại ăn muốn, ăn muốn thì nó sẽ tươi và không bị ươn? Dưới đây là đoạn văn ngắn giải thích về câu tục ngữ này theo nghĩa đen thực tế của môn sinh học chuyện gì sẽ xảy ra với con cá khi không ăn muốn để các bạn tham khảo.

Đoạn văn mẫu giải thích câu “Cá không ăn muối cá ươn” theo sinh học:
Khi xưa, để đúc rút ra những câu ca dao hay tục ngữ hay và đặc sắc, ông cha ta đã đều xuất phát từ chính những hiện tượng, quy luật của đời sống để làm cách nói tượng hình, đến với một tầng ý nghĩa sâu xa hơn. Câu thành ngữ “Cá không ăn muối cá ươn” cũng là một trong những câu nói lấy hình ảnh từ hiện tượng thật của đời sống, để nói về đạo lý làm con đối với cha mẹ, thế nhưng, tại sao lại có thể từ hình ảnh con cá để suy ra được ý nghĩa ấy? Đây là điều mà chúng ta cần tìm hiểu khi nói về nghĩa đen của câu tục ngữ này. Trước hết, cần phải hiểu, cá khi bị ươn là do sự phân hủy của protein xảy ra dưới sự hoạt động và tác động trực tiếp của các loài vi sinh vật. Vậy nên,để cá không ươn, buộc những vi sinh vật ấy phải không còn tồn tại. Như chúng ta đã biết, muối từ lâu đã là một loại nguyên liệu có tính sát trùng cao. vforum.vn Do đó, nếu dùng muối để ướp cá, nó sẽ tạo ra một thứ gọi là áp suất thẩm thấu hút nước của các tế bào vi sinh vật, tức là tế bào hút nước rồi nước từ tế bào ấy sẽ đi ra ngoài môi trường sống của nó để cân bằng với nồng độ của các hợp chất khác bên trong con cá. Điều này cũng khiến cho chính những vi sinh vật có hại ấy chết đi, khiến cho cá sẽ được tươi lâu hơn, bảo vệ tôt hơn trong mọi hoàn cảnh hay thời điểm, thay vì không sử dụng muối, cá dễ ươn và không sử dụng được nữa. Sự tác động của muối đã giúp giữ cho cá được trọn vẹn và tươi nguyên. Đây cũng là một cẩm nang sống hữu ích dành cho mỗi người sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Qua câu tục ngữ trên, sau khi đã tìm hiểu về ý nghĩa hiện tượng ấy, ta thấu hiểu vì sao ông cha ta lại liên tưởng đến mối quan hệ giữa con cái và cha mẹ. Bên cạnh đó, nó cũng thể hiện sự tận tâm, rầy công suy nghĩ, liên tưởng phong phú của thế hệ ông cha ta ngày trước để cho ra những câu ca dao, tục ngữ không chỉ hay mà còn chất lượng, mang giá trị sâu sắc. Câu tục ngữ “Cá không ăn muối cá ươn” dù là nghĩa đen hay nghĩa bóng thì đều có giá trị đối với con người trong cuộc sống hôm nay.